//
you're reading...
Algemeen, Maatschappij, Politiek

Vrijheid, veiligheid en volkswoede.

Zojuist heb ik de herhaling gekeken van LUX: tien jaar na 9/11, met aan het woord emeritus-hoogleraar in de sociologie Zygmunt Bauman. Vernieuwend was het niet, maar het vatte wel mooi in een half uur een van de belangrijkste maatschappelijke problemen samen. De kern was dat er altijd een spanningsveld was tussen vrijheid en zekerheid, en dat nu allerlei fundamentalistische bewegingen ontstonden die mensen vrijheden afnamen en ze daarvoor zekerheid beloofden, maar veiligheid gaven omdat ze eigenlijk helemaal niet de macht hadden om zekerheid te bieden.

Met de kern ben ik het volledig eens. Tegen het eerste deel van het interview met Bauman valt wel wat in te brengen. Zo zou ons leven tegenwoordig veel minder zeker zijn dan vroeger. Deels is dat waar: we hebben meer keuzes en iedere keuze brengt mogelijk de twijfel met zich mee of de andere keuze niet beter geweest zou zijn. Daar staat echter tegenover dat we ook meer macht hebben over ons eigen leven en vervelende situaties niet klakkeloos hoeven te accepteren. Je leeft dus niet in de onzekerheid van afwachten wat er met je gaat gebeuren, maar in de wetenschap dat je meestal wel een nieuwe kans krijgt. De uitspraak dat onze wereld tegenwoordig minder lang bestaat vond ik op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Dat wij de keuze hebben om te verhuizen, betekent niet meer dat ons huis niet meer bestaat als we er weg zijn, en volgens mij kunnen we de wereld ook wel wat ruimer opvatten dan alleen ons huis of onze geboorteplaats. Daar komt nog bij dat het leven vroeger ook niet zo zeker was. Je kon ook je geboortegrond moeten verlaten omdat door slecht weer of een natuurramp niet voldoende gewassen meer verbouwd konden worden, en hele delen van steden als Londen en Rome brandden af vanwege het gebruik van brandgevaarlijk materiaal.

Volgens Bauman kan door de globalisering de lokale overheid onze veiligheid en zekerheid niet meer garanderen. Dat is absoluut waar, maar helemaal niet zo verschillend van de situatie zoals die vroeger was; de bestuurslagen schuiven alleen steeds op en worden groter. Een garantie is er echter nooit geweest. Geen werkgever, kerkelijke, koning of andere heerser heeft ooit kunnen garanderen dat mensen veilig en gezond oud werden.

Volgens Bauman moeten overheden niet meer inzetten op veiligheid terwijl mensen vragen om zekerheid. Dat ben ik dan weer volledig met hem eens. De overheid moet eerlijk zijn: als je keuze wilt, brengt dat risico’s met zich mee. Hoe dan ook kan risico nooit uitgesloten worden. Als het gaat om veiligheid hebben we het beter dan ooit. We hebben nog nooit zo veel manieren gehad om onszelf te beschermen. We weten hoe we eten moeten bereiden en hoeven geen risico’s te nemen bij het verkrijgen van voedsel; we wonen warm, beschut, in stevige woningen met goede sloten, gemaakt van brandwerende materialen; we kunnen ons comfortabel en redelijk veilig verplaatsen; voor de meeste veelvoorkomende ziektes zijn goede medicijnen of inentingen en door onze goede levensomstandigheden worden we minder vaak ziek; er is een sociaal vangnet voor mensen die niet kunnen werken en voor mensen waarvan we hebben besloten dat ze oud genoeg zijn om ermee te stoppen.

Waarom dan die verschrikkelijke angst in de samenleving? Waar zijn we bang voor? Waarom lezen we dagelijks berichten over politici die niet om zouden kunnen gaan moet volkswoede? Wat mij betreft zouden die angst en volkswoede er niet moeten zijn. Ik wijt ze dan ook aan de manier waarop we ermee omgaan en niet aan fysieke omstandigheden en voor het grootste deel niet eens aan sociale of economische omstandigheden. We zijn bang en boos omdat ons iedere dag verteld wordt dat we dat moeten zijn. Door tv-zenders die enge dingen uitzenden die bijna nooit gebeuren en het presenteren als dagelijkse problematiek. Doordat angst verkoopt, omdat iedereen geboeid de krant koopt als er weer een nieuw eng insect is gesignaleerd (de killer bee, de tijgermug) of een nieuw virus aan de andere kant van de wereld. Maar vooral ook door politici die elkaar vertellen dat de andere partij de volkswoede en angst eens serieus moet nemen, zonder erbij te vertellen waar die angst en woede dan op gebaseerd zijn, zonder te vertellen wat er mee moet gebeuren, maar daarbij de burger weer bevestigend in het idee dat hij bang moet zijn, boos moet zijn, dat daar reden voor is. Ik vrees dat het lang duurt voor bepaalde partijen er genoeg van zullen krijgen. Angst blijft een goede manier om macht te krijgen.

Advertenties

Reacties

Een gedachte over “Vrijheid, veiligheid en volkswoede.

  1. Er is zoiets als de Hegeliaanse Dialectiek. Creeër een probleem, wacht de (angstige)reactie af en kom dan doodleuk met de oplossing af. Het lijkt mij alsof de Emeritus mooi in de kaart speelt van hen die dit principe op wereldschaal toepassen sinds het begin der tijden als hij stelt dat ‘door de globalisering de lokale overheid onze veiligheid en zekerheid niet meer garanderen.’
    Maar daar zal hij ook wel voor betaald worden om dat te doen.

    Manu
    minister van liefde

    Geplaatst door Manu | 5 augustus 2011, 13:03

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Instagram

Nieuw huis!

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.161 andere volgers

Categorieën

%d bloggers liken dit: