//
you're reading...
Boeken, Maatschappij

[Recensie] De schaamte voorbij – Anja Meulenbelt

De schaamte voorbij was een van de boeken waarvan ik al vaker had bedacht dat ik het ooit eens moest lezen. Een van de vele op de lijst boeken die ik ooit nog eens moet lezen, en daarom was het er nooit van gekomen. Maar nu stond het voor het grijpen, in de boekenkast bij K. die ik stelselmatig plunder ondanks de omvangrijke collectie thuis, omdat de boeken aan de overzijde altijd groener zijn, en zo kwam het er dan van om het te lezen.

Het is een heel toegankelijk boek, een eenvoudig geschreven persoonlijk verhaal van de schrijfster. Ik moest aanvankelijk wel even wennen aan de socialistiese spelling en het gebrek aan interpunctie, maar het draagt op een of andere manier wel bij aan het boek, geeft de lezer het gevoel dat het direct en eerlijk is, zonder opsmuk.

Het boek begint vooral met een heleboel passerende mannen. Een redelijk tragisch verhaal over een mislukt huwelijk, waarvan ik me moeilijk kan voorstellen dat iemand zich erin laat opsluiten – gelukkig maar. En daarna een heleboel relaties met mannen die allemaal hetzelfde flikken, zodat ik me afvroeg waarom ze dat toch steeds maar accepteerde. Om me vervolgens te realiseren dat ik misschien ook wel zo mijn fouten heb gemaakt, in relaties of daarbuiten, maar in ieder geval ook in situaties heb gezeten waarvan ik achteraf dacht dat ik dingen verder had laten komen dan ik had gewild. Wat dat betreft is het toch wel herkenbaar.

Gaandeweg ontwikkelt Anja, leert meer over allerlei politieke en maatschappelijke stromingen, over feminisme, en uiteindelijk vindt ze haar plaats in de vrouwenbeweging. De beschrijving van de onderlinge relaties in de feministische kringen waarin ze verkeert is fascinerend. Variërend van voor mij herkenbare ervaringen van te veel vrouwen bij elkaar die hun onzekerheden op elkaar afreageren, tot de meer praktische kanten van hoe het er aan toe ging in die tijd, in die groepen, wat op zich al erg interessant is om te lezen omdat het zo ver af staat van mijn eigen leven.

Het laatste stukje van het boek vind ik het mooist. Er komt langzaamaan meer lijn in het boek. Niet meer een aanhoudende stroom mannen, maar een duidelijke verandering in het leven van Anja. Zelfstandiger, met antwoorden op lastige vragen. Kritischer, bijvoorbeeld als ze zich afvraagt wat de term ‘gemengd huwelijk’ op de cover van een tijdschrift nou weer betekent, omdat huwelijke toch altijd gemengd zijn? Ik vond dat een grappig detail, omdat ik herken hoe onzinnig dingen soms eigenlijk zijn als je er meer over nadenkt.

Ondanks dat het boek al wat ouder is en misschien niet meer zo vernieuwend is om te lezen als toen het uitkwam, denk ik dat er nog voldoende in zit wat interessant is voor de lezer van nu. Het omgaan met verwachtingen van anderen is van alle tijden, de onzekerheden over je lichaam, de nadelen van anticonceptie (die altijd voor de vrouw zijn, zoals ik hier eerder al eens geschreven heb), of de keuze tussen geld en idealen, tussen doen wat je hart je ingeeft en wat praktisch is. Herkenbaar zijn bijvoorbeeld de stukken over moe zijn van alles wat je uit overtuiging doet naast je verplichtingen, de tijd die erin gaat zitten die ten koste gaat van persoonlijke relaties, de plaatsen waar je niet aangenomen zult worden vanwege je meer of minder uitgesproken opvattingen.

Maar ook met de emancipatie zijn we nog lang niet klaar als je het mij vraagt. De tijd van feministische protesten om het recht op abortus bespreekbaar te maken staat ver van me af, maar de minder duidelijke kanten van vrouwenonderdrukking die beschreven worden zijn er ook nu nog. De afgelopen week heb ik meerdere discussies en opmerkingen voorbij horen komen over werkende moeders. Nog steeds groeien vrouwen op met het idee dat het heel normaal is om je baan op te geven voor je kind, terwijl je man 40 uur werkt. Ik was onlangs nog getuige van een zwangere vrouw die gevraagd werd of ze bleef werken. Waarop deze verbaasd reageerde en zei dat ze ergens eten van moest betalen. Een houding die – helaas, wat mij betreft – nog steeds niet helemaal normaal gevonden wordt.

Wat mij betreft zouden alle meisjes De schaamte voorbij mogen krijgen op hun zestiende verjaardag. Zodat het ze kan aanzetten om na te denken over hoe ze hun leven willen leiden, welke positie ze willen innemen in een relatie, in een bedrijf, en in de samenleving als geheel, en om te leren over de vrouwen die in het verleden al gevochten hebben voor hun rechten. De maatschappij is misschien veranderd, maar de onderliggende structuren zijn helaas nog niet zo anders dat dit boek volledig achterhaald is.

Advertenties

Reacties

2 gedachtes over “[Recensie] De schaamte voorbij – Anja Meulenbelt

  1. Dag Alicia,
    Wat mij betreft zouden méér nog alle jóngens van 16 jaar het boek moeten krijgen op hun verjaardag en verplicht moeten worden om het te lézen ook, mét overhoring! Ik las het toen ik 32 jaar was (intussen ben ik 71), kort na de publicatie en het opende mijn ogen voor de positie van vrouwen in aspecten die mij voordien nooit waren opgevallen. En omdat ik ervan overtuigd ben dat mannen en vrouwen elkaar nodig hebben om aan de ander te groeien in ‘menszijn’ en omdat dat aan elkaar groeien alleen kan wanneer beide volstrekt gelijkwaardig zijn, heb ik me ervoor ingezet om mijn eigen gedrag te veranderen en mijn kinderen en, als ‘overblijfouder, hun medescholieren, die overtuiging mee te geven. Mijn beide dochters in ieder geval ‘staan daarin hun vrouwtje’!
    Leuk om van een waarschijnlijk veel jongere vrouw te lezen dat het boek nog steeds inspirerend kan werken!
    Hartelijke groet,
    Harry Janssen

    Geplaatst door Harry Janssen | 8 juni 2014, 15:19
    • Hoi Harry,

      Bedankt voor je reactie. Leuk om jouw ervaring te horen. Ik was 27 toen ik het schreef, nu 30.
      Als je nog eens iets rauwers wilt lezen, Lucky van Alice Sebold is ook een eye-opener als het gaat om man-vrouwverhoudingen.

      Groetjes,
      Alicia

      Geplaatst door Alicia Hobbel | 8 juni 2014, 20:38

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Instagram

In de categorie 'redenen waarom ik een slechte veganist ben'. Ik heb veel te dieronvriendelijke humor.

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 931 andere volgers

Categorieën

%d bloggers liken dit: