//
you're reading...
Maatschappij, Persoonlijk

Het recht op een eigen identiteit: over lezen, redigeren en betalen met je geslachtsdelen.

Als het gaat over de rol van sekse en gender in de samenleving, dan reageer ik daarop steeds feller. Ik ervaar steeds sterker dat de maatschappij mij in een hokje probeert te dwingen waar ik mezelf niet mee identificeer. En me tegelijkertijd ook regelmatig vertelt dat ik me niet netjes gedraag zoals zou moeten als ik in dat hokje wil zitten, en dat ik natuurlijk wel in dat hokje zou moeten wíllen zitten.

How men and women communicate

Terug in de tijd

Het is een probleem dat eigenlijk al heel ver terug gaat en begint met mijn seksuele ontwikkeling. Vanaf een jaar of tien werd ik me bewust van dingen als verliefdheid. In een kinderlijke vorm, iemand mooi vinden en er een poster van aan je muur hangen of er een plaatje van uitknippen uit een tijdschrift. Of vaak denken aan iemand. Zonder daar nou meteen diepe gevoelens bij te hebben, maar wel een bepaalde fascinatie. Het duurde nog wel iets langer voor ik me er bewust van werd dat ik ook verliefd kon worden op meisjes. Ik zat in de brugklas toen dat voor het eerst gebeurde en vond het erg verwarrend.

Natuurlijk wist ik van het bestaan van homo’s – ik ben bepaald niet dom gehouden als het gaat om seksualiteit. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik als kind stiekem geen aflevering van Lief en Leed, Jambers en vergelijkbare programma’s miste. Al vond mijn moeder dat niet zo geschikt en dacht ze vaak dat ik allang sliep, terwijl ik op het puntje van mijn bed zat te kijken naar een tv met het geluid op de zachtste stand en de helderheid en het contrast zo laag dat ik nauwelijks zelf iets zag – alles om maar geen lichtflitsen op het plafond te veroorzaken die zichtbaar zouden zijn door het ruitje boven mijn slaapkamerdeur.

Ik wist er dus van en ben opgevoed door in dit opzicht redelijk ruimdenkende mensen. Maar als het jezelf betreft is het toch wel anders. De keren dat die ene neef besproken werd die nog geen vriendin had, en waarvan sommige familieleden dachten dat hij misschien wel homo was, had ik het idee dat het mij net zo goed raakte. Ik merkte heus wel dat mensen het tóch een beetje vreemd vonden, ook al waren ze in theorie nog zo ruimdenkend. En die leernichten op de Gay Pride, moest dat nou allemaal? Homo zijn was prima, maar liever niet al te uitbundig of te dichtbij, werd me duidelijk.

Zo krijg je als kind opeens door hoeveel verborgen discriminatie er eigenlijk is – al kun je het op die leeftijd niet zo scherp verwoorden, je voelt wel aan dat er iets bijzonders aan de hand is. Dus ik vertelde het niemand en worstelde er in stilte mee. Ik wilde niet lesbisch zijn en dat was vast een van de redenen dat mijn hoofd met me aan de haal ging, want ik begon te twijfelen of ik niet eigenlijk een jongen had moeten zijn. Want jongens vallen op meisjes, en meisjes niet, en ik wel, dus kon ik geen meisje zijn toch? Achteraf moet ik erom lachen  en heb ik een beetje medelijden met mijn toenmalige zelf, maar als je twaalf of dertien bent, klinkt zoiets ontzettend veel logischer.

Maatschappelijke verwachtingen

De relatie tussen geaardheid en geslacht is er niet per se, maar het was niet zo heel vreemd dat ik er een verband tussen legde: dat doet onze maatschappij ook vaak. Homo’s zijn mietjes en lesbo’s zijn manwijven met tuinbroeken en stekeltjes. Nou ja, tenzij je natuurlijk de mannetjes-homo bent of de meisjes-lesbo. Blijkbaar proberen mensen dus zelfs binnen homoseksuele relatie een man-vrouwverdeling te maken. En dat zegt dan weer veel over hoe we denken over mannen en vrouwen en wat we daarvan verwachten.

Ik zou leuk uit eten kunnen als ik een euro kreeg voor iedere keer dat ik heb gehoord dat ik niet vrouwelijk genoeg ben. Sommige mensen verbazen zich daarover, want ik heb toch wel heupen waar je moeilijk omheen kunt en mijn decolleté is ook prima geschikt als pennenbakje of koffiebekerhouder, dus in biologisch opzicht is het feit dat ik vrouw ben moeilijk te missen.

Maar ik hou niet van kleding kopen, heb helemaal niks met tassen, hou niet van roze, van kleine kinderen, van jonge dieren of van Sex in the City en ik raak niet in extase van maandverband met aloë vera. Multitasken heb ik nooit gekund, ik ben meervoudig huishoudelijk gehandicapt, mijn idee van matchende kleding is iets als ‘twee dezelfde sokken’, gezichten herkennen lukt me alleen goed als er een naambordje onder hangt, ik had ooit 90% voor het onderdeel logica bij een assessment van een ICT-bedrijf, ik kan inparkeren, en verwacht alsjeblieft niet dat ik zie dat je naar de kapper bent geweest of onthoud dat je jarig bent.

Man vs. niet-man

Hoewel ik me al langer een vreemde eend voelde, kon ik nooit echt uitleggen waar dat nu in zat. De verwarring in de puberteit was al snel over en ik was er wel uit dat ik niet liever een man had willen zijn. Dat ik biologisch een vrouw ben, zit me helemaal niet dwars. Het stoort me ook niet per definitie dat dat op sommige plekken vermeld staat waar dat praktisch kan zijn: het heeft weinig zin om mannen uit te nodigen voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, bijvoorbeeld. Waar mijn probleem zit is dat de hele samenleving te pas en te onpas vraagt of ik een penis heb of een vagina, ongeacht of dat relevant is, en daar ook nog eens conclusies aan verbindt over mijn voorkeuren, persoonlijkheid en maatschappelijke status.

Ik heb eerder al eens geschreven over het fenomeen meisjesnaam, wat helaas nog steeds niet is uitgestorven. Dat gaat niet alleen om geslacht, maar ook om een hele geschiedenis van onderdrukking van de vrouw: de vrouw die haar eigen leven en identiteit opgeeft om onderdeel te worden van het huishouden van de man. Iedere keer dat je als vrouw gevraagd wordt om je meisjesnaam, word je eigenlijk weer in een rol geduwd van ondergeschikt aan de mensen waar het werkelijk om gaat in het leven, namelijk de penisbezitters.

Een tijdje geleden hadden we het op de redactie van Vers Beton over of je wel of geen vrouwelijke versies van beroepen moet gebruiken, dus bijvoorbeeld redacteur of redactrice. De meest voor de hand liggende argumenten tegen zijn dat het over het algemeen irrelevante informatie is – wat doet het ertoe of een redacteur een man of een vrouw is? – en dat het de man als norm steeds bevestigt. Redactrice is afgeleid van redacteur en kan in tegenstelling tot redacteur niet voor beide geslachten gebruikt worden, waarmee het alleen kan dienen om te benadrukken dat het gaat om een niet-man.

Opgelegde identiteit

Waar ik me echter eerder niet bewust van was, was het gevoel dat bij iedere keer dat ik een geslacht moet kiezen, ik gedwongen word te kiezen voor een label waar door de maatschappij allerlei dingen aan worden opgehangen waar ik me niet prettig bij voel. Dan gaat het er niet alleen om dat de keuze man of vrouw nogal beperkt is voor de enorme variatie aan mensen op aarde, maar ook om het feit dat je überhaupt geacht wordt waarde te hechten aan het onderscheid: iemand die mij redactrice noemt, legt mij een identiteit op door voor mij te bepalen dat het onderscheid op een of andere manier relevant is. Het onderscheid man/vrouw wordt als vanzelfsprekend en relevant gezien door veel mensen en er wordt dagelijks naar gevraagd. Iedere keer dat ik een boek wil bestellen en moet invullen of ik een penis of een vagina heb, ondanks het feit dat ik lees met mijn ogen, is een kleine confrontatie met de maatschappij.

boek

Er wordt nogal eens lacherig over gedaan als ik het aankaart en mijn protest wordt regelmatig afgedaan als gezeur. Als je mij vraagt wat mijn meisjesnaam is, krijg je alleen te horen dat ik je mijn achternaam al heb gegeven. Als ik moet invullen dat ik een man of vrouw ben om je nieuwsbrief te ogen lezen, dan hoef ik hem niet meer te ontvangen. Brieven onderteken ik met A.J. Hobbel, nooit met mevrouw. Ik stuur regelmatig klachten naar bedrijven die vragen naar mijn meisjesnaam, maar niet naar een jongetjesnaam, of vraag de klantenservice of ze van het betreffende boek een aparte dames- en herenuitvoering hebben. Het leidt vrijwel nooit tot resultaat en uit de antwoorden blijkt meestal dat de beantwoorder het probleem helemaal niet ziet.

Vragen naar geslacht is in mijn ogen net zoiets als vragen naar nationaliteit, geaardheid of voor mijn part schoenmaat: het is pas relevant op het moment dat je zelf vindt dat het onderdeel is van je identiteit en niemand zou je op dagelijkse basis moeten dwingen om een hokje te kiezen om de simpelste dingen van het leven te kunnen doen. Iedereen zou het bezopen vinden als je bij het bestellen van een stofzuiger per se moest invullen of je homo of hetero bent – laat staan dat een bedrijf het in zijn hoofd zou halen een nieuwsbrief te sturen met “geachte homo/hetero” – en de meeste mensen begrijpen inmiddels wel dat er meer dan twee smaken zijn. Ik hoop dat mensen ooit gaan begrijpen dat het voor geslacht niet anders is. Ik bepaal zelf wel wat mijn identiteit is en welke aspecten daarvan ik wil delen.

Advertenties

Reacties

4 gedachtes over “Het recht op een eigen identiteit: over lezen, redigeren en betalen met je geslachtsdelen.

  1. Een openhartig blog.
    De vergelijking met de schoenmaat vind ik geweldig.

    Om iemand beleefd of vriendelijke aan te spreken / schrijven blijft de gender bepalend.

    “”Beste blogger Hobbel” vind ik niet kunnen.

    Vriendelijke groet,

    Geplaatst door Rob Alberts | 26 september 2014, 10:32
    • ‘Beste Alicia’ werkt prima. 😉

      Verder neem ik het mensen niet kwalijk dat ze er niet bewust van zijn en me aanspreken op een manier die zij normaal en beleefd vinden. Maar wel als ze, nadat ik ze er bewust van heb gemaakt, mijn wens niet respecteren. 🙂

      Geplaatst door Alicia Hobbel | 26 september 2014, 10:54

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Instagram

Nieuw huis!

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.161 andere volgers

Categorieën

%d bloggers liken dit: