//
you're reading...
Geen categorie

Uitstellen

Het is een probleem waar de meeste mensen weleens last van hebben, maar sommige mensen zijn er echt extreem goed in. Uitstellen. Ik denk dat ik tot de top behoorde, want ik deed alles op het laatste moment en kreeg dat ook met grote regelmaat te horen. Van mijn ouders, docenten, in relaties… Maar inmiddels heb ik manieren gevonden om er beter mee om te gaan, en die wil ik graag delen, in de hoop dat iemand er wat aan heeft.

struisvogel

Struisvogelgedrag

  1. Als je een probleem lang genoeg negeert, gaat het vanzelf weg.
  2. Als het niet vanzelf weggaat, heb je niet lang genoeg gewacht.
  3. Als het écht écht écht niet weggaat, kun je het best op de bank gaan liggen met een deken over je hoofd en roepen dat alles kut is. Of oneerlijk. Of allebei.

Dat was ongeveer mijn manier om om te gaan met de wereld. In sommige gevallen werkte dat, maar in heel veel gevallen ook niet. Ik heb heel erg veel hoofdpijn gehad omdat ik me druk maakte over dingen waar ik tegenop zag. En heel erg veel geld verspild, omdat ik dingen niet op tijd regelde. Aanmaningen en rente over niet betaalde rekeningen en kosten van niet-opgezegde bankrekeningen, verzekeringen en abonnementen. Het verkopen van mijn auto heeft meer dan een jaar geduurd vanaf het moment dat ik het me voornam, tot ik uiteindelijk toch mijn auto verkocht, net voor de APK – en er dus veel minder geld voor kreeg dan wanneer ik hem net na de APK van het jaar ervoor zou hebben verkocht.

In huishouden was ik ook nooit een ster, maar gelukkig was ik altijd van de praktische oplossingen:

  • Kleding kun je prima bewaren op de strijkplank. Het is goedkoper en compacter dan een kledingkast, altijd goed zichtbaar, en als je het er plat op legt krijg je geen hinderlijke vouwen in je kleren.
  • Als de vloer vies is en er plakken dingen aan je voeten, kun je het best je schoenen aantrekken.
  • Als de vuilnisbak vol lijkt, heb je gewoon niet genoeg gewicht gebruikt om het afval aan te stampen. Schoenen aantrekken is ook in dit geval aan te raden.

Ik heb de pech gehad dat ik goed genoeg kon leren en rijk genoeg was om nooit écht in de problemen te komen door mijn uitstelgedrag en soms samenwoonde met iemand die wist waar de stofzuiger stond. Daardoor heb ik nooit de noodzaak gevoeld om te leren dingen anders te doen. Ik heb weinig last gehad van mijn last minute voorbereidingen voor examens, presentaties en papers. Het ging weleens mis, soms werd het nachtwerk. Soms stuurde ik iets een dag later in dan de deadline, ‘vanwege een stroomstoring’ of iets dergelijks. Maar eigenlijk was iedereen veel te aardig en flexibel, nooit heb ik echt iets belangrijks misgelopen door mijn uitstelgedrag.

Keerpunt

Het verkopen van mijn auto en later het te koop zetten van mijn huis waren wel momenten waarop ik mezelf enorm in de weg zat. Hoewel ik niet serieus in de problemen kwam door het uitstellen, voelde ik me verschrikkelijk ellendig op de momenten dat ik ermee werd geconfronteerd dat ik het nog steeds niet geregeld had. En op mijn werk begon ik ook te merken dat ik nooit had geleerd om om te gaan met dingen die ik écht niet leuk vond of waarvan ik niet goed wist hoe ze moesten. Iemand bellen om iets te vertellen wat ie niet leuk zou gaan vinden, daar hikte ik dagenlang tegenaan. Soms vroeg iets echt al mijn zelfbeheersing en wilskracht of deed ik het pas als de druk op begon te lopen. Een enkele keer deed de directeur het uiteindelijk zelf maar of zei dat het nu niet meer hoefde, als ik iets een half jaar had laten liggen. Gênant was dat. 

Een van mijn goede voornemens in 2014 was dat ik nooit langer hoofdpijn van iets wilde hebben dan de tijd die het daadwerkelijk zou kosten om het uit te voeren. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar ik kwam tot de volgende inzichten die me hielpen om dingen handiger aan te pakken:

  • Uitstelgedrag heeft te maken met angst voor een situatie. De situatie kan nieuw zijn of onoverzichtelijk, waardoor je niet meer weet waar je moet beginnen. Je moet leren om een taak op te breken in stappen, maar je moet eerst voldoende kennis hebben om de stappen te kunnen beredeneren.
  • Na een drukke dag kan zelfs de kleinste taak onhaalbaar lijken, dus voldoende rust, goed eten en dingen waar je een goed humeur van krijgt zijn belangrijk.
  • “Als ik het doe, wil ik het goed doen” is een slap excuus om bijvoorbeeld angst voor mislukking niet onder ogen te hoeven zien. Meestal is iets half doen nog altijd stukken beter dan het niet doen.
  • Het heeft geen zin om een lange lijst te maken met taken. Het beste kun je op papier (!) een kort lijstje maken van dingen die vandaag of morgen moeten en van tevoren de handigste volgorde bepalen.
  • Een planning maken geeft rust. Als je van tevoren weet wat je wilt doen, in welke volgorde en ongeveer op welk tijdstip (of op welke manier), begin je rustiger aan je dag. Je bent als het ware al mentaal voorbereid.
  • Een ander voordeel van taken inplannen is dat je weet wanneer je er vanaf bent. Ik kan met een rotgevoel opstaan vanwege iets wat ik moet doen, maar het idee dat ik het om één uur ’s middags achter de rug heb, geeft me rust.
  • Uitstellen is niet altíjd erg. Als er een kans voorbij komt die je niet vaak krijgt, moet je die niet laten schieten omdat je de afwas nog moet doen. Zo heb ik ooit de kans om een artikel te schrijven voor een vaktijdschrift laten gaan omdat ik vond dat ik aan mijn scriptie moest werken – die ik uiteindelijk niet eens heb geschreven. Nu zou ik zeggen dat een scriptie altijd nog wel kan.

Inzichten en oplossingen

Toen ik veel met dit onderwerp bezig was, kwam ik twee dingen tegen die hielpen om de volgende stap te maken naar een leven zonder (problematisch) uitstelgedrag. 

Het eerste was een stukje op SoChicken, waardoor ik inzag dat rommel in huis en uitstelgedrag niet los van elkaar te zien zijn. Ik dacht dat het twee verschillende zaken waren: rommel is iets wat te maken heeft met plaats, uitstellen met tijd. Het klinkt achteraf als een open deur, maar het is exact hetzelfde. Want die rommel ligt op een bepaalde plaats omdat je een bepaalde handeling hebt uitgesteld. Je koffiekopje moet je alleen maar opruimen, omdat je het na gebruik op tafel hebt laten staan. Door consequent de paar seconden te investeren om iets meteen op te bergen, voorkom je de berg troep die je op zaterdag een uur kost om op te ruimen en heb je de hele week een opgeruimd huis.

Het tweede kwam ik tegen tijdens een cursus Learning how to learn op Coursera.org. Een deel van het cursusmateriaal ging over uitstelgedrag. Het was nuttig om nog eens te horen hoe uitstelgedrag werkt in je hersens: je ziet op tegen een taak en krijgt de behoefte om iets te gaan doen om die onplezierige prikkel te vermijden. Om dat tegen te gaan, helpt het om je te richten op het proces. Het doel wordt niet “deze opdracht (brrr!) afmaken” maar “twintig minuten iets lezen/schrijven”, waarbij het een korte, overzichtelijke periode moet zijn. Zo kun je het makkelijker opbrengen – want wat is nou twintig minuten? – en voorkom je de negatieve reactie op de gedachte aan een specifieke opdracht of deadline.

Als je zelf geen last hebt van uitstelgedrag, lijken het misschien open deuren of denk je dat het te maken heeft met een gebrek aan wilskracht, maar het is vooral een logische, menselijke gewoonte om fijne prikkels te zoeken in plaats van vervelende. Alleen is het dan een beetje uit de hand gelopen. Wilskracht kan je helpen om iets ondanks je negatieve gevoelens toch te doen, maar verandert niets aan het onderliggende patroon. Als je het patroon verandert en zorgt dat je minder opziet tegen dingen, door ze anders aan te pakken, hoef je het niet meer op wilskracht te doen en kun je je energie in andere dingen steken.

Advertenties

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Instagram

Ik verklaar het ijsberenseizoen per vandaag officieel geopend.

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 1.163 andere volgers

Categorieën

%d bloggers liken dit: